Nagli razvitak novih tehnologija, kao i poboljšanja dosadašnje standardne dvodimenzionalne slike u ultrazvučnoj dijagnostici doveli su u posljednjem desetljeću do razvitka dijagnostičkih 3D i 4D ultrazvučnih sustava, čija je neinvazivna i istodobno "real time" interaktivna priroda idealna za primjenu u ginekologiji i porodiljstvu.

Nastanak trodimenzionalne slike zasniva se na kombinaciji serijskih dvodimenzionalnih slika, volumskog skeniranja i tehnici bifokalnih leća. Pri tome su omogućena dva načina analize skeniranog volumena: multiplanarno ispitivanje i 3D vizualizacija. Multiplanarno ispitivanje omogućuje rotaciju i translaciju različitih slojeva promatranog volumena, a 3D vizualizacija uključuje različite prikaze bazirane na različitim algoritmima.

U surface modusu rekonstruirana je bilo koja površina na granici tekući/kruti medij, što praktički omogućuje prikaz vanjskog izgleda fetusa i osobito lica. Ostali načini su transparentni minimum modus u kojem se izvrsno prikazuju krvne žile i unutrašnji organi, kao i maximum i X-ray modus koji služe za prikaz kostiju glave i nosne kosti (ultrazvučni biljeg za Downov sindrom), kao i kralježnice. Virtualna slika - 3D "real time" ultrazvuk omogućuje praćenje i dokumentiranje fetalnih pokreta, kao što su pokreti kutova usana - odraz osmijeha fetusa i ujedno prvi dokaz osjećajne reakcije fetusa.

Neosporna je učinkovitost trodimenzionalnog ultrazvuka osobito u porodništvu, a prije svega prikazi detalja fetalnog lica, ekstremiteta i prstiju. Nažalost kvalitet slike je umnogome ograničen pokretima i položajem fetusa, te količinom plodne vode, pa je 3D prikaz kompromitiran kod pretilih trudnica, manjka plodne vode i intenzivnih pokreta fetusa, osobito u kasnijim stadijima trudnoće.

Osim što se ova tehnika ultrazvučnog pregleda pokazala korisnom u dijagnostici niza embrionalnih i fetalnih anomalija, značajna je i u sonografskoj dijagnostici urođenih grešaka reprodukcijskog sustava. Primjena 3D power dopplera u ginekologiji omogućuje trodimenzionalni prikaz krvnih žila ne samo organa ženskog reprodukcijskog sustava već i ginekoloških tumora, te predstavlja novu izvanrednu mogućnost u ranom razlikovanju prirode tumorskih tvorbi.

Dr. Vesna Harni

Literatura: 1. Merz E, Bahlaman F, Weber G, Macchiella D. Three dimensional ultrasonography in prenatal diagnosis. J Perinat Med 1995; 23: 213-222 2. Feichtinger W. Transvaginal three-dimensional imaging. Ultrasound Obstet Gynecol 1993; 3: 375-378 3. Benoit B. The value of three-dimensional ultrasonography in the svreening of the fetal skeleton. Childs Nerv Syst 2003; 19: 403-409 ... ostale reference